Squash to prosta gra (ang. squash is easy), od tego zdania zaczyna naukę wielu trenerów. Trudno się z tym nie zgodzić, bo w końcu uderzanie piłeczką o ścianę za pomocą rakiety nie wymaga głębszej filozofii. Z drugiej strony, ktoś kto przeszedł już podstawy gry w squash i można o nim powiedzieć, że jest lekko zaawansowany, oczywiście na warunki polskie, to wie, że prosta może i tak, ale trudna do opanowania.
Jest kilka podstawowych elementów, które decydują o umiejętności lub przewadze w grze w squasha. Każdy z nich oddzielnie jest, można by tak powiedzieć, banalny, jednak w połączeniu ze sobą w trakcie meczu stanowią kombinację trudną w zastosowaniu. Do podstawowych czynników wpływających na grę w squasha należą:
- Uchwyt i ułożenie rakiety
- Kontrola i obserwacja piłeczki
- Sprawność fizyczna i poruszanie się (ghosting) po korcie
- Taktyka, czyli T-point
- Głowa zawodnika
Nie brzmi to za specjalnie, no może z wyjątkiem sprawności fizycznej i głowy, ale reszta zupełnie spokojnie do przeskoczenia. Każdy umie trzymać rakietę, machać ręką czy patrzeć na piłkę. T-point też nie należy do miejsc niezauważalnych na korcie. Klucz do sukcesu tkwi w synchronizacji o czym później, na razie skupię się na omówieniu poszczególnych elementów.
Trzymanie i ułożenie rakiety
Po wybraniu odpowiedniej rakiety (model, ciężar, balans, siła naciągu), bierzemy ją w rękę. Ja zapamiętałem od jednego świetnego w te klocki Pakistańczyka, że chwytamy ją tak jakbyśmy wyciągali rękę na powitanie, czyli „na cześć”. Przesuwamy palec wskazujący trochę wyżej od reszty (dociska on rakietę przy forehandzie) i dociskamy kciukiem (usztywnia rakietę przy backhandzie). Na początku to ułożenie może być niewygodne, jednak z czasem bardzo się przydaje.
Rakieta powinna być otwarta, czyli ułożona bardziej poziomo niż pionowo względem podłoża. Gramy tak zarówno forehand jak i beckhand, powodując, przy uderzeniu, odbicie piłeczki w ku górze. Zamknięcie rakiety powoduje uderzenie w dolną część przedniej ściany. Oczywiście jeżeli piłeczka jest dość wysoko jest szansa, że trafimy w pole niezależnie od ułożenia. Niskie uderzenie uzyskujemy dzięki zejściu niżej na nogach, a nie zamknięciu rakiety.
Obserwowanie piłeczki
Całość sprowadza się do nie spuszczania wzroku z odbijającej się piłeczki od squasha. Podstawowym błędem popełnianym przez graczy jest wpatrywanie się w przednią ścianę po swoim uderzeniu. Skraca to wyraźnie czas jaki pozostaje nam do zaobserwowania toru lotu piłki. Przy szybkim tempie gry ten czas nie jest wystarczający na dojście do odpowiedniej pozycji do uderzenia. Piłeczkę trzeba obserwować stale zarówno kiedy my uderzam, ale głównie kiedy uderzenie wykonuje nasz przeciwnik.
Ghosting, czyli poruszanie się po korcie od squasha
Jedno z podstawowych ćwiczeń fizycznych w squashu. Jego celem jest nauka poruszania się po korcie. Oglądając filmy z meczy squasha profesjonalistów można zauważyć, że większość czasu „chodzą” po korcie krokiem dostawnym. Kto miał okazję pograć w squasha wie ile trzeba się przy okazji nabiegać. Ta różnica wynika właśnie z prawidłowego poruszania się po korcie. „Gwiazda” zaprezentowana na zdjęciu jest ścieżkami poruszania się po korcie.
Poruszamy się głównie krokiem dostawnym, po półkolistych liniach. Podstawowa sprawa to wykrok zapewniający dłuższy zasięg oraz zachowanie odpowiedniego dystansu do piłeczki (nabieganie na nią uniemożliwia prawidłowe wykonanie udeżenia). Te dwa elementy decydują o tym jaki dystans przyjdzie nam przebiec podczas meczu w squasha.
T-point, czyli podstawowy element taktyki
Centralne miejsce kortu do squasha to T-point, jest ono dokładnie środkiem kortu. Główna część taktyki sprowadza się do „wyrzucenia” przeciwnika z T-point, z pomocą dokładnego uderzenia i zajęcie jego miejsca. Powrót do niego jest ważnym elementem gry w squasha, pomimo że z początku uznajemy to za stratę czasu to na dłużą metę opłaca się. Do sprawnego powrotu służy właśnie ćwiczenie ghostingu. „Gwiazda ma swój centralny punkt właśnie w T-poincie.
Psychika gracza
Nastawienie psychiczne jest istotnym elementem każdego sportu, squash nie stanowi tu wyjątku. O ile w przypadku treningów nie odgrywa ona większego znaczenia, o tyle w przypadku meczu może stanowić o wygranej lub przegranej. Najlepszym sposobem na ćwiczenie odporności psychicznej jest po prostu gra o jakąś stawkę. Mogą to być mecze ligowe, lub gra w turnieju squashowym. Każdy występ, przed którym odczuwamy napięcie, powoduje wzmocnienie naszej psychiki. Nawet najbardziej bolesna porażka, np. w meczu który uznaliśmy za wygrany w trakcie, wzmacnia nas psychicznie o ile oczywiście nie zrezygnujemy z gry.
Dwóch wielkich mistrzów
Jahangir Khan – 6 x World Open, 10 x British Open
Jansher Khan – 8 x World Open, 6 x British Open
Podsumowanie
Gra w squasha to zbiór kilku podstawowych elementów, które decydują o poziomie gry jaki reprezentujemy. Najważniejsza jest synchronizacja ich w jednym czasie. Pamiętać jednocześnie o ułożeniu rakiety, powrocie na t-point i obserwacji piłeczki jest na początku bardzo trudno, jak skupimy uwagę na jednym zapominamy o drugim. Automatyzm tych czynności wymaga czasu, ale po jego osiągnięciu nasza gra w squasha zyska na jakości.
Ciekawą stroną poświęconą squashowi, którą warto odwiedzić jest Squash – znajdziemy tam informacje o squashu, filmy z turniejów. Jest też sporo artykułów poświęconych zasadom gry, sylwetką znanych graczy, czy też historii squasha.